Deze stukjesschrijver zit vaak in gedachten verzonken; een eigenschap van een columnist, zullen we maar zeggen. Hoe zou het zijn geweest als Den Ham een warenmarkt had gehad? Of een overdekt zwembad? Of…
De Brink als middelpunt van het dorp
In Hammer Huizen en Mensen van Dick de Ruiter wordt de Brink het middelpunt van de gemeenschap genoemd: de plek waar iedereen samenkomt om te feesten, te handelen en soms te rouwen. In 1931 kende Den Ham een levendige handel in eieren. De eiermarkt was zo’n succes dat de gemeenteraad een overdekte markt wilde realiseren. Op donderdag 20 augustus 1931 werd deze hal officieel geopend.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog kwam de handel in eieren stil te liggen. Na de oorlog zijn zowel de eiermarkt als de warenmarkt niet meer opgestart. Johanna F. van Buuren schreef er een prachtig gedicht over in De canon van Den Ham‑Vroomshoop, evenals Henk Pool. Jan van de Kolk publiceerde een uitgebreid artikel over de eiermarkt in het kwartaalblad van de Oudheidkundige Vereniging.
De sociale functie van een markt
Een markt heeft altijd een sociale functie gehad: nieuwtjes worden uitgewisseld en de plaatselijke middenstand profiteert wanneer inwoners uit omliggende dorpen naar de Brink komen. Volgens Dick de Ruiter is de vroegere ‘Hammer Karmse’ voortgezet in de Hammer Brinkdagen en het Historisch Schouwspel.
Daar wil ik nog aan toevoegen dat er eind jaren vijftig jaarlijks een Braderie werd gehouden op de Brink en in de Eierhal. In de vroege jaren tachtig organiseerde de VVV ’s zomers een oude Ambachtenmarkt.
Een gemiste kans voor een wekelijkse markt
Eind jaren zeventig vonden enkele inwoners dat de Brink zonder markt een gemis was. Plannen voor een wekelijkse zaterdagmarkt waren vergevorderd. De visboer en de bloemist stonden er al en de regionale Marktcommissie stemde in. Jammer genoeg gaven enkele middenstanders en een deel van de gemeenteraad geen goedkeuring, mede omdat er in Vroomshoop al een markt was.
Een actie voor Den Ham Doet? Het zou beslist reuring op de Brink geven.
Middenstandsbeurzen en andere plannen
In mijn herinnering waren er eind jaren vijftig en begin jaren zestig ook de Middenstandsbeurzen in een tent aan de Slingerweg. Jan Pas, Henk de Ruiter, Hans Kuiper, Ruurd Abma en anderen waren de aanjagers. Na drie beurzen liep de belangstelling terug en werd besloten ermee te stoppen.
Wijlen Albert Kleinjan had visionaire ideeën voor een bungalowpark bij zwembad De Groene Jager. In oktober 1993 werd een haalbaarheidsonderzoek gedaan naar een overdekt zwembad met verblijfsaccommodatie. Het toenmalige zwembad verkeerde in financieel zwaar weer en Kleinjan zocht naar manieren om de locatie voor de Hammer bevolking te behouden.
De conclusie van het onderzoek was positief: de ingrediënten waren aanwezig om zowel een overdekt zwembad — waar inwoners onbeperkt gebruik van konden maken — als een verblijfsaccommodatie te realiseren. Dit zou bovendien bijdragen aan het toeristische en economische draagvlak van Den Ham. Misschien was de ontdekking van Den Ham hierdoor nog plezieriger geworden.
Visionairs worden niet altijd begrepen
De plannen pasten in de Recreatienota 1989, maar zoals zo vaak was niet iedereen in de gemeenteraad enthousiast. Dat gold ook voor het herplaatsen van Kleinjans molen aan de Ommerweg. Visionairs worden soms niet begrepen.
Ik droom nog even verder voor een volgende column.