Afgelopen maanden zijn bestuur en vrijwilligers van de Oudheidkundige Vereniging Den Ham‑Vroomshoop druk bezig geweest met plannen om de inrichting van het Middendorpshuis eigentijds te maken. Het bestuur vond dat de tentoonstellingsruimte wel een update kon gebruiken en bracht daarvoor nieuwe ideeën in. Medebestuurslid Paul Ranke noemt de plannen voor de herinrichting: “Naar een nieuw elan” (waar heb ik dat meer gehoord?).
Maar blijft de vraag: heeft een museum in de oude vorm nog wel bestaansrecht? Wie bezoeken een museum? Wat verwachten zij? En hoe zit het met de jeugd? Is de naam “museum” voor jongeren niet te oubollig? De trouwste bezoekers zijn de 70‑plussers, maar ook zij komen minder vaak. Is er dan alleen maar kommer en kwel?
Wat is een museum eigenlijk?
Volgens Wikipedia is een museum een permanente instelling die ten dienste staat van de samenleving en haar ontwikkeling. De meeste musea hebben een eigen collectie van objecten die het waard zijn om te tonen, zodat de geschiedenis kan herleven. Nederland telt ongeveer 631 musea, waarvan 65 procent geschiedenis als belangrijkste thema heeft.
Het Middendorpshuis beschikt over een eigen collectie met onder andere klederdrachten, oude gebruiksvoorwerpen en archeologische vondsten. Omdat de Oudheidkundige Vereniging niet de enige gebruiker van het gebouw is, is vooraf contact gezocht met het bestuur van het Expositiehuis. De benedenzaal wordt immers bij sommige tentoonstellingen gezamenlijk gebruikt.
Een museum dat uitnodigt en nieuwsgierig maakt
Op dit moment is het Middendorpshuis nauwelijks herkenbaar als museum. Het oogt te statisch en te gedateerd, vindt het bestuur. De doelgroep bestaat niet alleen uit toeristen die Den Ham bezoeken, maar vooral ook uit de eigen inwoners. En in de nabije toekomst moet er extra aandacht zijn voor de jeugd. Het Middendorpshuis moet uitnodigend zijn en nieuwsgierigheid opwekken.
De plannen zijn daarom gericht op een nieuwe opzet: de verschillende facetten van het Middendorpshuis worden gegroepeerd en in historische volgorde gepresenteerd. Ook wil het bestuur de jeugd actiever betrekken bij het verleden, want: “als je het verleden niet kent, begrijp je het heden niet.” Het doel is jongeren meer historisch besef bij te brengen.
Erfgoededucatie als basis
Op 23 mei 2022 ondertekenden vertegenwoordigers van erfgoedinstellingen en het (basis)onderwijs in de gemeente Twenterand het convenant Erfgoededucatie. Het doel: kinderen in aanraking laten komen met de eigen cultuur en die van anderen.
In aansluiting daarop verzorgden vertegenwoordigers van de Oudheidkundige Vereniging lessen op basisscholen en bezochten leerlingen het Middendorpshuis. Een eerste stap “naar een nieuw elan” is daarmee gezet.
Heeft het Middendorpshuis bestaansrecht?
Om de vraag te beantwoorden of musea — en in het bijzonder het Middendorpshuis — nog bestaansrecht hebben: zeker! Nu één op de vier kinderen niets weet van de (oorlogs)geschiedenis, heeft een streekmuseum juist toekomst. Vooral wanneer het vernieuwt, meebeweegt met de tijd en de jeugd bereikt met middelen die aansluiten bij hun beleving. Denk aan interactieve elementen of een Virtual Reality‑bril.
Het verleden blijft waardevol, zolang we het blijven doorgeven.