Ik zat weer eens met mijn kleinzoon op de praatstoel. “Toe opa, vertel nog eens over vroeger”, zei hij. Ik schrok even. Vroeger? Ben ik dan al zo oud? Daarna vroeg hij: “Wat speelde u toen u klein was?”
Kinderen van nu spelen met een iPad, PlayStation of kijken naar kinderprogramma’s op tv. Als ik door mijn woonwijk loop, zie ik regelmatig overdag de tv’s aanstaan. “Wij hadden vroeger nog geen tv”, zei ik tegen mijn kleinzoon. “Maar opa, waar keek u dan naar?” vroeg hij verbaasd. “Nergens naar”, antwoordde ik. “We speelden buiten, zodra het maar even kon.” En toen vertelde ik hem over de spelletjes van vroeger.
De spelletjes van vroeger
We speelden Boompje verwisselen, Annemarie Koekoek, Schipper mag ik overvaren?, tollen, knikkeren, blikspuit, verstoppertje, steltlopen, haasje‑over, hoepelen, touwtje springen, hinkelen, Witte zwanen, zwarte zwanen en nog veel meer. Daarnaast bouwden we hutten en karren, gingen we vissen, sprongen we over sloten of reden we mee met de vrachtrijder.
De wereld van nu
Terwijl ik nog met mijn gedachten bij vroeger ben, zit mijn kleinzoon alweer achter zijn PlayStation of iPad. Het boeit hem niet echt. Hij heeft het over FIFA‑voetbal, Formule 1, GTA, Brawl Stars, Clash of Clans, Call of Duty, Fortnite, Roblox, Spiderman en Assassins Creed Odyssey. Hij probeert me uit te leggen wat het allemaal is. Ben ik nou zo dom of is hij zo knap? Het heeft in elk geval niet mijn interesse.
Kinderen delen tegenwoordig filmpjes op YouTube, Snapchat en Instagram. Ze dromen van een carrière als influencer. Spelenderwijs leren ze video’s monteren en ontdekken ze hoe je ‘bereik’ krijgt met vlogs over games en kleding.
Vrije tijd vroeger en nu
De jeugd vult zijn vrije tijd anders in dan vroeger. Toen moesten kinderen vaak meehelpen met huishoudelijk werk of andere noodzakelijke taken om het gezin draaiende te houden. Nu gaat het bij de één om sport en bij de ander om gamen.
Ook volwassenen besteden hun vrije tijd anders dan vroeger. In de 20e eeuw kwamen er auto’s, automatische wasmachines, nieuwe huishoudelijke apparaten, tv’s, recorders, computers, internet en centrale verwarming. We gingen van de gulden naar de euro, betaalden eerst met betaalcheques en nu met een pasje. Zelfbedieningswinkels deden hun intrede. Het leven veranderde snel.
Vooruitgang en herinneringen
In mijn vorige column eindigde ik met: “Laten we het verleden nou ook niet mooier maken dan het is.” Misschien had daar wel een vraagteken achter gekund. Veel nieuwe ontwikkelingen hebben immers ook vooruitgang gebracht. Ach, vooruitgang moet je niet tegenhouden. Soms kun je met geschiedenis zelfs de toekomst voorspellen. Over een jaar of vijftien heeft innovatief Nederland vast veel aan de huidige vlog‑generatie.